Geschreven door Liesbeth Bernolet

Professor taalkunde Mettewie: ‘Ik ben altijd de andere’

 
 

Laurence Mettewie is professor Nederlandse taal en taalkunde aan de universiteit van Namen. Ze woont in Vlaams-Brabant, studeerde in Brussel en werkt dus in Wallonië. “Ik ben altijd de andere,” zegt ze.

 

"Voor de Franstaligen ben ik een Nederlandstalige, voor veel Nederlandstaligen ben ik een Franstalige. Terwijl ik altijd probeer aan te tonen dat dit eigenlijk geen knijt uitmaakt. "

In 2010 voerde Laurence Mettewie een studie uit naar ‘Le Bozarisation de Bruxelles, heibel rond het taallandschap’. Aanleiding was de nieuwe naam die een aantal tweetalige overheidsinstellingen kregen, zoals de federale instellingen Bozar en Cinematek en Bootik van de Brusselse openbaarvervoersmaatschappij MIVB. “Daarbij werden Franse en Nederlandse woorden via spellingsmanipulatie omgebouwd tot niet bestaande woorden, maar wel begrijpbare woorden,” aldus Mettewie.

Doelstellingen vs. reacties
De onderzoekster peilde naar de doelstellingen van de makers versus de reacties van het publiek. Waar de bedenkers van de nieuwe namen duidelijke commerciële belangen voor ogen hadden, en met een nieuw imago verbindend wilden zijn los van taalstrubbelingen, reageerde een groot deel van het publiek aanvankelijk vrij agressief en soms zelfs extreem. Er kwam een interpellatie in het Brussels parlement, er werden klachten ingediend bij de commissie voor Taaltoezicht en online regende het meningen, aldus Mettewie:

"Als je in die hevige reacties de woorden ‘Franstalige’ of ‘Vlaming’ zou vervangen door bijvoorbeeld ‘moslim’ of ‘zwarte’, dan zouden deze reacties als puur racisme bestempeld zijn geweest "

Omdat het onderzoek aantoonde hoe conflicterend de reacties uit de twee klassieke gemeenschappen in ons land waren, kwam er een tweede luik van het onderzoek. Daarbij liet Mettewie twee Duitstalige studenten de stad intrekken om bij de Brusselaars te peilen naar de namen. Zij reageerden overwegend positief, zoals ‘ici on est à Belgique. C’est pour mettre le français et le néerlandais ensemble’. De onderzoekers trokken drie conclusies uit hun ervaringen:

1/ De perceptie is helemaal anders bij zij die lezen over Brussel en er een mening over hebben, maar er niet wonen of werken.
2/ Het taallandschap kan conflicten, maar ook compromissen genereren.
3/ Ooit vervloekt, maar nu trendy en aanvaard: Brusselaars zien de nieuwe namen als typisch Brussels en Belgisch. Ook zien zij meertaligheid als bron van creativiteit en identiteit.

Gezond verstand
Zelf is Mettewie tweetalig en roemt ze de kansen die meertaligheid biedt. “Eigenlijk is meertaligheid gewoon een kwestie van je gezond verstand te gebruiken,” legt ze uit, “meertalig zijn biedt meer kansen op de arbeidsmarkt en brengt je sociaal gezien in een betere positie.” Ook maakt het je identiteit rijker. “Net dat maakt Brussel zo bijzonder: je komt met meerdere talen en dus culturen in aanraking en kan jezelf breder ontplooien.”

 

Foto: B. Brolet (UNamur)

 
 
Evénements Model NL
 
Retrouvez-nous aussi sur

05/10/2018

Week van het Nederlands

Week van het Nederlands 2018

24/10/2018

De tiende VRT Taalavond

Een avondvullend programma over taal

25/10/2018

Allez:NL

Nederlands oefenen? Kom naar Allez:NL!

26/10/2018

Education < Language > Identitiy

Een studiedag in het kader van het onderzoek “Meerstemmige Meertaligheid” van Bernadette Timmermans.

12/11/2018

Wie verdient er allemaal met taal?

Wat is de economische betekenis van de taalsector? Hoe omvangrijk is deze sector eigenlijk? En zit er toekomst in?

17/11/2018

Brussels Reads Aloud

Voorlezen in vele talen

25/11/2018

De evolutie van taal: hoe kunstmatige intelligentie helpt onmogelijke vragen te beantwoorden

Hoe worden hele oude vragen uit de taalkunde beantwoordt door computermodellen en technieken uit de kunstmatige intelligentie?

01/12/2018

De Weik van ‘t Brussels

Het Brussels dialect in de kijker, van 1 tot en met 10 december

03/12/2018

Consult voor docenten Nederlands voor anderstaligen

Ontdek de basiscollectie boeken voor docenten Nederlands als vreemde of tweede taal.

13/12/2018

Try it loud – Lisette nodigt uit: ‘Laisse les filles tranquilles’

Dit nieuw concept van de voormalige nationale kampioene Slam Poetry Lisette Ma Neza, nodigt gasten uit om het over een bepaald thema te hebben.

14/12/2018

Meer taligheid als opdracht & Taalbarometer 4

Boekvoorstelling 'Meer taligheid als opdracht' en panelgesprek over vierde Taalbarometer

19/12/2018

Het jaar in taal

deBuren fileren 2018 aan de hand van het wetenschappelijk onderzoek naar taal.